Kimyasal Uyumluluk Tablosu

1.460 kimyasal ve 26 pompa malzemesi için uyumluluk dereceleri. Taşıyacağınız sıvıyı aratın, gövde ve conta malzemesini birlikte değerlendirin.

Malzeme Seçim Aracı

Kimyasalınızı aratın

En fazla üç kimyasalı yan yana karşılaştırabilirsiniz. Dereceler oda sıcaklığı ve saf kimyasal içindir; sıcaklık ve derişim arttıkça uyumluluk düşer.

  • A Mükemmel — sürekli kullanıma uygun
  • B İyi — kullanılabilir, periyodik kontrol
  • C Orta — sınırlı; sıcaklık/derişime dikkat
  • D Uyumsuz — kullanmayın
  • Veri yok — test edilmemiş

Malzeme Rehberi

Hangi malzeme nerede doğru?

Termoplastikler

Korozyon direnci kütleseldir: kaplama gibi aşınıp altını açığa çıkarmazlar. PP yaklaşık 100 °C'ye kadar seyreltik asit ve bazlarda ekonomik bir çözümdür, ancak aromatik/klorlu çözücülerde ve hipoklorit gibi oksitleyicilerde sınırlı kalır. PVDF yaklaşık 135 °C'ye kadar çok geniş bir direnç sunar — hipoklorit ve halojenlerde tercih edilir — fakat sıcak derişik kostikte kullanılmaz. PTFE −200…+260 °C aralığında neredeyse evrenseldir; buna karşılık mekanik olarak yumuşaktır ve yük altında sürünür (creep).

Bu grubu termoplastik pompalar kategorimizde bulabilirsiniz.

Metaller

316/316L paslanmaz en yaygın proses malzemesidir, ancak hidroklorik asitte kullanılmaz ve klorürlü ortamlarda çukurcuk (pitting) ile gerilmeli korozyon çatlaması riski taşır — "paslanmaz her şeye dayanır" varsayımı en pahalı yanılgılardan biridir. Sülfürik asit hizmetleri için Alloy 20, oksitleyici ve klorürlü zorlu ortamlar için Hastelloy C geliştirilmiştir.

Paslanmaz ve alaşımlı pompa seçeneklerimizi inceleyebilirsiniz.

Elastomerler — conta, O-ring ve diyafram

EPDM ile FKM (Viton®) birbirinin tersi davranır: EPDM sıcak su ve bazlarda iyi, yağ ve hidrokarbonda kötüdür; FKM yağ ve agresif asitlerde iyi, sıcak derişik bazda kötüdür. Sahadaki yaygın hata "her yere Viton takalım" alışkanlığıdır — kostik hattında bu tercih contayı bozar. Santopren mekanik ömür, PTFE ise kimyasal direnç tarafında güçlüdür; ikisi çoğu zaman iki parçalı diyaframda birleştirilir.

Elastomer seçenekleri özellikle diyaframlı pompalarda belirleyicidir.

Zincirin en zayıf halkası

Sıvıyla temas eden parçalar yalnız gövde değildir: çark/diyafram, O-ring ve contalar, valf bilyaları ve oturma yüzeyleri, mil, burç ve yataklar da aynı sıvıya maruz kalır. Bu parçalardan biri uyumsuzsa pompanın tamamı uyumsuzdur. PVDF gövdeli bir pompaya EPDM O-ring takmak, gövdenin direncini anlamsız kılar; teklif aşamasında her kalemin malzemesi ayrı ayrı teyit edilmelidir.

Malzeme Profilleri

Hangi malzeme neyi taşır, neyi taşımaz?

Aşağıdaki örnekler yukarıdaki tablodan okunmuştur: her malzeme için "A" (mükemmel) ve "D" (uyumsuz) derece alan kimyasallardan birer kesit. Tam liste tabloda ve arama aracındadır.

Polipropilen (PP)

Uyumlu (A) — tablodaki 99 kimyasaldan örnekler: Sülfürik Asit %10 · Sülfürik Asit %25 · Sudkostik (Sodyum Hidroksit) · Sodyum Hidroksit %20 (Kostik) · Kalsiyum Hipoklorit · Hidrojen Peroksit %10 · Sodyum Klorür (Tuz) · Kalsiyum Klorür · Aseton · Metanol (Metil Alkol) · Motorin (Dizel) · Fuel Oil · Tatlı Su · Saf Su (Distile).

Uyumsuz (D) — tablodaki 12 kimyasaldan örnekler: Sülfürik Asit %95 · Klor (Yaş) · Klor (Kuru) · Benzen · Sikloheksan · Hidrolik Yağ (Petrol Bazlı).

Polipropilen (PP) seçenekli pompalar

PVDF (Kynar®)

Uyumlu (A) — tablodaki 118 kimyasaldan örnekler: Sülfürik Asit %10 · Sülfürik Asit %25 · Potasyum Hidroksit (Potas Kostik) · Amonyum Hidroksit · Sodyum Hipoklorit (Çamaşır Suyu) · Kalsiyum Hipoklorit · Sodyum Klorür (Tuz) · Kalsiyum Klorür · Metanol (Metil Alkol) · Etanol (Etil Alkol) · Motorin (Dizel) · Benzin (Kurşunsuz) · Tatlı Su · Saf Su (Distile).

Uyumsuz (D) — tablodaki 6 kimyasaldan örnekler: Sudkostik (Sodyum Hidroksit) · Sodyum Hidroksit %50 (Kostik) · Aseton · Metil Etil Keton (MEK).

PVDF (Kynar®) seçenekli pompalar

PTFE (Teflon®)

Uyumlu (A) — tablodaki 138 kimyasaldan örnekler: Sülfürik Asit %10 · Sülfürik Asit %25 · Sudkostik (Sodyum Hidroksit) · Sodyum Hidroksit %20 (Kostik) · Sodyum Hipoklorit (Çamaşır Suyu) · Kalsiyum Hipoklorit · Sodyum Klorür (Tuz) · Kalsiyum Klorür · Aseton · Metanol (Metil Alkol) · Motorin (Dizel) · Benzin (Kurşunsuz) · Tatlı Su · Saf Su (Distile).

Bu tabloda "D" (uyumsuz) derece alan kimyasal bulunmuyor — yine de sıcaklık ve derişim sınırları geçerlidir.

PTFE (Teflon®) seçenekli pompalar

316 Paslanmaz Çelik

Uyumlu (A) — tablodaki 65 kimyasaldan örnekler: Nitrik Asit %20 · Nitrik Asit %50 · Potasyum Hidroksit (Potas Kostik) · Amonyum Hidroksit · Potasyum Klorür · Potasyum Sülfat · Aseton · Metanol (Metil Alkol) · Motorin (Dizel) · Benzin (Kurşunsuz) · Tatlı Su · Saf Su (Distile).

Uyumsuz (D) — tablodaki 11 kimyasaldan örnekler: Hidroklorik Asit (Tuz Ruhu) · Hidroklorik Asit %20 · Klor (Yaş) · Klor Dioksit · Magnezyum Klorür · Sodyum Florür.

316 Paslanmaz Çelik seçenekli pompalar

Hastelloy C

Uyumlu (A) — tablodaki 77 kimyasaldan örnekler: Sülfürik Asit %10 · Sülfürik Asit %25 · Sodyum Hidroksit %80 (Kostik) · Kalsiyum Hidroksit (Sönmüş Kireç) · Hidrojen Peroksit %10 · Hidrojen Peroksit %30 · Sodyum Klorür (Tuz) · Kalsiyum Klorür · Aseton · Metanol (Metil Alkol) · Benzin (Kurşunsuz) · Fuel Oil · Tatlı Su · Saf Su (Distile).

Uyumsuz (D) — tablodaki 4 kimyasaldan örnekler: Hidroklorik Asit %20 · Sülfamik Asit · Amonyum Klorür · Stiren.

Hastelloy C seçenekli pompalar

EPDM

Uyumlu (A) — tablodaki 82 kimyasaldan örnekler: Sülfürik Asit %10 · Hidroklorik Asit %20 · Potasyum Hidroksit (Potas Kostik) · Amonyum Hidroksit · Hidrojen Peroksit %10 · Klor (Kuru) · Sodyum Klorür (Tuz) · Kalsiyum Klorür · Metanol (Metil Alkol) · Etanol (Etil Alkol) · Tatlı Su · Saf Su (Distile).

Uyumsuz (D) — tablodaki 29 kimyasaldan örnekler: Hidroklorik Asit (Tuz Ruhu) · Nitrik Asit %50 · Klor (Yaş) · Toluen · Ksilen · Motorin (Dizel) · Benzin (Kurşunsuz).

EPDM seçenekli pompalar

Florelastomer (Viton®)

Uyumlu (A) — tablodaki 98 kimyasaldan örnekler: Hidroklorik Asit (Tuz Ruhu) · Hidroklorik Asit %20 · Kalsiyum Hidroksit (Sönmüş Kireç) · Sodyum Karbonat (Soda) · Kalsiyum Hipoklorit · Hidrojen Peroksit %10 · Sodyum Klorür (Tuz) · Kalsiyum Klorür · Etanol (Etil Alkol) · İzopropil Alkol (IPA) · Motorin (Dizel) · Benzin (Kurşunsuz) · Tatlı Su · Saf Su (Distile).

Uyumsuz (D) — tablodaki 11 kimyasaldan örnekler: Buzlu Asetik Asit · Sodyum Hidroksit %50 (Kostik) · Sodyum Hidroksit %80 (Kostik) · Aseton · Metil Etil Keton (MEK).

Florelastomer (Viton®) seçenekli pompalar

Santopren (EPDM + PP)

Uyumlu (A) — tablodaki 85 kimyasaldan örnekler: Sülfürik Asit %10 · Sülfürik Asit %25 · Sodyum Hidroksit %20 (Kostik) · Sodyum Hidroksit %50 (Kostik) · Sodyum Hipoklorit (Çamaşır Suyu) · Kalsiyum Hipoklorit · Sodyum Klorür (Tuz) · Kalsiyum Klorür · Metanol (Metil Alkol) · Etanol (Etil Alkol) · Tatlı Su · Saf Su (Distile).

Uyumsuz (D) — tablodaki 16 kimyasaldan örnekler: Hidroflorik Asit %20 · Hidroflorik Asit %50 · Klor Dioksit · Toluen · Ksilen · Motorin (Dizel) · Mineral Yağ · Mısır Yağı.

Santopren (EPDM + PP) seçenekli pompalar

Doğru Kullanım

Bu tablo neyi söyler, neyi söylemez?

Uyumluluk çizelgeleri bir ön eleme aracıdır: açıkça uygunsuz seçenekleri hızla eler, kısa liste bırakır. Nihai kararı tek başına vermez. Üç sınırı bilerek kullanın:

  1. Sıcaklık. Dereceler oda sıcaklığı içindir. Genel bir yaklaşım olarak sıcaklık her 10 °C arttığında korozyon hızı kabaca iki katına çıkar; 20 °C'de "A" olan bir kombinasyon 60 °C'de "C" olabilir. Ayrıca termoplastiklerde izin verilen basınç sıcaklıkla düşer — en yüksek sıcaklık ve en yüksek basıncın aynı anda oluştuğu noktaya göre seçim yapın.
  2. Derişim. Aynı kimyasalın farklı derişimleri farklı davranır. Sülfürik asit klasik örnektir: seyreltik hâli indirgeyici, derişik hâli güçlü oksitleyici gibi davranır ve uygun malzemeler değişir. "Sülfürik asit" demek yetmez; yüzde kaç olduğunu belirtin.
  3. Karışımlar ve safsızlıklar. Çizelgeler saf kimyasallar içindir. Gerçek proses sıvıları karışımdır; eser miktardaki bir klorür veya oksitleyici, ana kimyasala göre seçilmiş malzemeyi bozabilir.

Kritik hizmetlerde en güvenilir yöntem numune daldırma (kupon) testidir: malzeme örnekleri gerçek sıvıda, gerçek sıcaklıkta bekletilir; ağırlık, ölçü ve görünüm değişimi izlenir. Alternatif olarak üreticiden yazılı uygunluk onayı alınır.

Sorumluluk sınırı: Buradaki dereceler üreticilerin yayımladığı genel uyumluluk çizelgelerinden derlenmiştir ve bilgilendirme amaçlıdır. Malzeme kararının uygulamanın gerçek koşullarında doğrulanması kullanıcının sorumluluğundadır; Atlas Proses tablonun tek başına kullanımından doğacak sonuçlar için taahhütte bulunmaz.

Sık Sorulanlar

Kimyasal Uyumluluk Hakkında Sık Sorulan Sorular

Belirleyici olan derişimdir. Tablodaki verilere göre %10'luk sülfürik asitte polipropilen, PVDF ve PTFE "A" derecesindedir; %95'e çıkıldığında polipropilen "D"ye düşerken PVDF ve PTFE "A" kalır. Bu nedenle talep verirken yalnız "sülfürik asit" demek yetmez, yüzdesini ve çalışma sıcaklığını da belirtin.

Tabloda PVDF ve PTFE "A", polipropilen ise "C" derecesindedir. Conta tarafında EPDM "C" kalırken Santopren "A" alır. Hipoklorit zamanla gaz çıkardığı için dozaj uygulamalarında gaz kilitlenmesine karşı ayrıca önlem alınması gerekir.

Kullanılmaz. Tabloda 316 paslanmaz, hidroklorik asidin hem %20 hem %37 derişiminde "D" (uyumsuz) derecesindedir; aynı sıvıda polipropilen, PVDF ve PTFE "A" alır. Klorür içeren ortamlarda paslanmazın çukurcuk (pitting) ve gerilmeli korozyon çatlaması riski de ayrıca değerlendirilmelidir.

İkisi birbirinin tersi davranır. %50'lik sodyum hidroksitte EPDM "B" alırken Viton "D" derecesindedir; motorinde ise EPDM "D", Viton "A" alır. Yani kostik hatlarında Viton, hidrokarbon hatlarında EPDM tercih edilmez — "her yere Viton takalım" alışkanlığı kostik hattında contayı bozar.

PVDF tabloda sodyum hipoklorit, derişik sülfürik asit ve toluen dahil çok geniş bir aralıkta "A" alır. Buna karşılık %50'lik sodyum hidroksitte ve asetonda "D" derecesindedir. "PVDF her şeye dayanır" doğru değildir; sıcak derişik kostik ve bazı ketonlar sınırıdır.

A mükemmel (sürekli kullanıma uygun), B iyi (kullanılabilir, periyodik kontrol), C orta (sınırlı; sıcaklık ve derişime dikkat), D uyumsuz (kullanmayın) demektir. "–" işareti o malzeme-kimyasal çifti için yayımlanmış veri bulunmadığını gösterir; "uygundur" anlamına gelmez.

Tablodaki dereceler oda sıcaklığı içindir. Genel bir yaklaşım olarak sıcaklık her 10 °C arttığında korozyon hızı kabaca iki katına çıkar; 20 °C'de "A" olan bir kombinasyon 60 °C'de "C" olabilir. Termoplastiklerde ayrıca izin verilen basınç sıcaklıkla birlikte düşer.

Gövdeye bakmak yetmez. Çark veya diyafram, O-ring ve contalar, valf bilyaları ve oturma yüzeyleri, mil, burç ve yataklar da aynı sıvıya maruz kalır. Bu parçalardan biri uyumsuzsa pompanın tamamı uyumsuzdur; teklif aşamasında her kalemin malzemesi ayrı ayrı teyit edilmelidir.

Yeterli değildir. Tablo bir ön eleme aracıdır: açıkça uygunsuz seçenekleri hızla eler ve kısa bir liste bırakır. Karışımlar, eser miktardaki safsızlıklar ve gerçek proses koşulları sonucu değiştirebilir. Kritik hizmetlerde numune daldırma (kupon) testi yapılmalı ya da üreticiden yazılı uygunluk onayı alınmalıdır.