Geleneksel santrifüj pompada mil, gövdeyi delerek dışarı çıkar ve bu geçiş bir mekanik salmastrayla sızdırmaz hale getirilir. Salmastra, pompanın en çok arızalanan ve tek sızıntı üreten parçasıdır. Asit, çözücü, yanıcı ya da toksik bir sıvı taşınıyorsa bu sızıntı sadece bir bakım kalemi değil; iş güvenliği, çevre ve emisyon sorunudur.

Manyetik kaplinli pompa bu sorunu kökten çözer: mil gövdeyi hiç delmez. Güç, manyetik alanla, kapalı bir kabın içinden aktarılır. Sonuç, sızıntı yolu bulunmayan (salmastrasız) bir pompadır.

Ancak salmastranın kaldırılması, arıza ihtimalini ortadan kaldırmaz — yerini değiştirir. Manyetik pompa yanlış seçildiğinde ya da yanlış işletildiğinde farklı bir arıza kümesiyle karşılaşırsınız: kutup kaçırma, aşırı ısınan ayırma kabı, saniyeler içinde çatlayan yatak, mıknatıslığını kaybeden rotor. Bu rehber, hem doğru modeli seçmek hem de pompayı ilk yılında kaybetmemek için bilinmesi gerekenleri ele alıyor. Halihazırda bir sorun yaşıyorsanız, aşağıdaki arıza teşhisi tablosundan başlayabilirsiniz.

Manyetik kaplin nasıl çalışır?

Sistem üç parçadan oluşur:

Dış rotor (tahrik mıknatısı): Motor miline bağlıdır, atmosferde döner.
Ayırma kabı (containment shell / can): Sıvı hacmini atmosferden tamamen ayıran, tek parça ve deliksiz bir kap. Sızdırmazlığın kaynağı budur; standartlarda birincil muhafaza (primary containment) olarak adlandırılır ve yalnızca conta/O-ring gibi statik elemanlarla kapatılır — hareketli bir sızdırmazlık yüzeyi yoktur.
İç rotor (tahrik edilen mıknatıs): Çarka bağlıdır ve sıvının içinde döner.

Dış rotor döndüğünde manyetik alan ayırma kabının içinden geçerek iç rotoru sürükler. Bu bir senkron kaplindir: normal şartlarda iç ve dış rotor tam olarak aynı devirde döner, kayma yoktur.

Pompanın içinde ikinci bir akış vardır

Manyetik pompayı anlamanın anahtarı, çoğu föyde anlatılmayan bu ayrıntıdır: bastığınız sıvının küçük bir kısmı pompadan çıkmaz. Çarkın ürettiği basınç, sıvının bir bölümünü pompanın arka hacmine — iç rotorla ayırma kabı arasındaki dar boşluğa — yönlendirir. Bu iç sirkülasyon akışı üç iş birden yapar:

Yatakları yağlar. İç rotor, basılan sıvıyla yağlanan kaymalı yataklar üzerinde döner; başka bir yağlayıcı yoktur.
Ayırma kabını soğutur. Girdap akımlarının ürettiği ısıyı ve rotorun sıvı içindeki sürtünme ısısını buradan taşır.
Sıvıyı sıvı halde tutar. Bu dar boşlukta sıcaklık yükselirken basıncın buhar basıncının üzerinde kalması gerekir; kalmazsa sıvı burada kaynar.

Manyetik pompa arızalarının büyük bölümü, tam olarak bu iç akışın kesilmesi ya da ısınması sonucu ortaya çıkar. Kuru çalışma, kapalı vanada çalıştırma, çok düşük debide uzun süre çalışma ve kavitasyon — hepsi aynı noktaya, bu dar boşluktaki sıvıya saldırır. Rehberin geri kalanı bu zincirin halkalarını tek tek açıyor.

Kavram 1 — Kutup kaçırma (decoupling)

Manyetik kaplinin aktarabileceği tork sınırlıdır. Yük bu sınırı aşarsa mıknatıslar arasındaki bağ kopar: dış rotor dönmeye devam ederken iç rotor durur veya düzensiz döner. Buna kutup kaçırma (decoupling) denir.

Bu durum yalnızca bir performans kaybı değildir. Bağ koptuğunda manyetik enerji ısıya dönüşür; ayırma kabı ve mıknatıslar hızla ısınır. Aynı anda iç sirkülasyon akışı da durur — yani soğutma tam ihtiyaç duyulduğu anda kesilir. Uzun sürerse mıknatıslar kalıcı olarak mıknatıslığını kaybedebilir ve kaplin tamamen işlevsiz hale gelir. Bu, manyetik pompalarda en pahalı arıza türlerinden biridir.

Kutup kaçırmanın tipik sebepleri:

Beklenenden yoğun veya viskoz sıvı basmak (tork yoğunlukla doğrudan artar).
Soğukta viskozitesi yükselen bir sıvıyla devreye alma. Kışın sabah ilk çalıştırmada yaşanan arızaların tipik sebebi budur.
Çarkın katı bir cisimle sıkışması.
Ani vana kapanışı veya çok yüksek debide çalıştırma.
Motorun doğrudan yol vermesi (direct-on-line) — kalkış torku çalışma torkunun katı olabilir.

Bu nedenle seçimde özgül ağırlık sınırı mutlaka kontrol edilmelidir. Örneğin sunduğumuz GPM Caster M termoplastik serisinin föyünde bu sınır 2 kg/dm³ olarak verilir. Su yoğunluğunun iki katına kadar sıvılarda güvenlidir; daha ağır bir çözelti planlıyorsanız model bir üst tork sınıfından seçilmelidir.

Pratikte gözden kaçan nokta şudur: tork ihtiyacı yoğunluk ve viskoziteyle birlikte artar, kaplinin kapasitesi ise sıcaklıkla azalır. Sıcak bir hatta yapılan seçim, mıknatıs sıcaklığı hesaba katılmadan yapılırsa marj sanıldığından dar kalır — bu konuyu Kavram 4‘te ele alıyoruz.

Koruma yöntemi: Motor akımını/gücünü izleyen bir röle, kutup kaçırmayı saniyeler içinde algılayıp pompayı durdurabilir. Kritik hizmetlerde bu koruma standart kabul edilmelidir; ayırma kabı üzerine yerleştirilen bir sıcaklık sensörü de aynı olayı ısı tarafından yakalar.

Kavram 2 — Girdap akımı (eddy current) kaybı

Ayırma kabı elektriksel olarak iletken bir metalden (paslanmaz çelik, Hastelloy vb.) yapılmışsa, dönen manyetik alan bu metalin içinde girdap akımları indükler. Bu akımlar iki sonuç doğurur: enerji kaybı ve ısınma. Kayıp doğrudan sıvıya ısı olarak geçer.

Girdap akımı kaybı; kabın malzeme iletkenliği, çapı, et kalınlığı ve dönme hızı arttıkça büyür. Bu yüzden yüksek devirli ve büyük çaplı kaplinlerde etkisi belirginleşir. Yalıtkan bir kap (kompozit, seramik, PEEK) kullanıldığında bu kayıp pratikte ortadan kalkar.

Ayırma kabı	Girdap akımı kaybı	Avantaj	Dikkat
Metalik (paslanmaz, Hastelloy)	Var — ısı ve verim kaybı üretir	Yüksek basınç ve sıcaklığa dayanım; mekanik sağlamlık	Sıvıya ısı verir; düşük debide sıvı aşırı ısınabilir
Metalik olmayan (kompozit, seramik, PEEK)	Pratikte yok	Daha yüksek verim, ısınma sorunu yok	Basınç/sıcaklık sınırı daha düşük; darbeye hassas

Burada bir düzeltme yapmakta fayda var: girdap akımı, manyetik pompadaki tek kayıp kalemi değildir. İç rotorun sıvı içinde dönmesinden doğan viskoz sürtünme kaybı da önemli bir paydır ve ayırma kabı yalıtkan olsa bile ortadan kalkmaz. Metalik kaptan yalıtkana geçmek verimi iyileştirir, ancak pompayı kayıpsız yapmaz.

Her iki kayıp da aynı yere gider: ayırma kabındaki sıvıya. Buradan şu pratik kural çıkar — düşük debide uzun süre çalıştırmayın. Sıvı, o ısıyı taşıyan tek soğutucudur. Debi çok düşerse — özellikle metalik kaplı modellerde — sıvı ısınır, buharlaşabilir ve yatak yağlaması bozulur. Üreticiler bu yüzden bir asgari sürekli debi değeri verir; kapalı basma vanasında “bir dakikalığına” çalıştırmak bile bazı modellerde yatak kaybettirir.

Debinin geniş aralıkta değişeceği hatlarda çözüm, pompayı en düşük noktaya göre seçmek değil; bir devir daim (by-pass) hattı ya da frekans konvertörüyle asgari debiyi garanti altına almaktır.

Kavram 3 — Kuru çalışma: en yaygın hasar sebebi

Manyetik pompanın iç rotoru, basılan sıvının kendisiyle yağlanan kaymalı yataklar üzerinde döner. Bu yataklar genellikle silisyum karbür (SiC)‘dür.

SiC son derece aşınma dirençlidir; sıvıyla yağlandığı sürece çok uzun ömürlüdür. Ancak kırılgandır ve termal şoka duyarlıdır. Pompa kuru kalırsa yağlama ve soğutma aynı anda kesilir; sürtünme ısısı saniyeler içinde yatağı çatlatabilir. Karbon-grafit yataklar kuru çalışmayı daha çok affeder, ancak aşınma dirençleri daha düşüktür ve aşındırıcı sıvılarda ömürleri kısalır.

Süre ölçeğini yanlış tahmin etmemek gerekir: burada konu dakikalar değil, saniyelerdir. “Kuru çalıştı ama hemen kapattık” cümlesi, çoğu vakada yatağın çoktan çatladığı anlamına gelir. Hasar da her zaman anında belli olmaz — çatlak yatak bir süre daha çalışır, sonra beklenmedik bir anda dağılır.

Kuru çalışmayı önleyen uygulamalar:

Emiş tankına düşük seviye şalteri koyun ve pompayı kilitleyin.
Devreye almadan önce pompayı mutlaka sıvıyla doldurun (priming); manyetik pompalar kendinden emişli değildir.
Emiş vanası kapalıyken çalıştırmayın.
Tank boşaltma (drenaj) hizmetlerinde hattın sonunu otomatik durdurmaya bağlayın — manyetik pompanın en sık kuru kaldığı iş budur.
Güç izleme rölesi kullanın: hem kuru çalışmayı hem kutup kaçırmayı yakalar.

Kavitasyon da yatak için benzer bir tehdittir: oluşan buhar kabarcıkları yatağın yağlama filmini keser. Emiş hattı tasarımı ve NPSH hesabı için NPSH ve kavitasyon rehberimize bakın.

Kavram 4 — Mıknatıs sıcaklığı ve kalıcı güç kaybı

Manyetik pompa föylerinde çoğu zaman “azami sıvı sıcaklığı” tek bir sayı olarak verilir ve bu sayının nereden geldiği açıklanmaz. Cevap genellikle gövde malzemesi değil, mıknatısın kendisidir.

Kalıcı mıknatıslar ısındıkça zayıflar. Bu zayıflamanın iki türü vardır:

Tersinir kayıp: Sıcaklık arttıkça mıknatıs gücü düşer, soğuyunca geri gelir. Kaplinin sıcak hatta aktarabileceği tork, katalogdaki oda sıcaklığı değerinden düşüktür.
Kalıcı kayıp (demanyetizasyon): Malzemenin azami çalışma sıcaklığı aşılırsa mıknatıs gücünün bir kısmını geri dönmemek üzere kaybeder. Pompa soğusa bile eski torkuna dönmez; kutup kaçırma bundan sonra alışkanlık hâline gelir.

Sanayide iki mıknatıs ailesi kullanılır ve aralarındaki fark, özellikle sıcak hizmetlerde belirleyicidir:

	Neodyum (NdFeB)	Samaryum-kobalt (SmCo)
Manyetik güç (remanens)	Daha yüksek — 1,0–1,4 T	Daha düşük — 0,8–1,16 T
Curie sıcaklığı	310–400 °C	700–800 °C
Azami çalışma sıcaklığı	Standart kalitelerde ~80 °C; yüksek sıcaklık kalitelerinde 230 °C’ye kadar	250 °C ve üzeri
Sıcaklıkla güç kaybı	Daha hızlı (yaklaşık −0,09…−0,12 %/K)	Daha yavaş (yaklaşık −0,03…−0,05 %/K)
Korozyon	Hassastır, kaplama gerekir	Dirençlidir, genelde kaplama gerekmez

Tablodaki en önemli satır sondan üçüncüsüdür. Standart neodyum mıknatıslı bir kaplin, 80 °C civarında sınırına dayanır — oysa pek çok proses hattı bu sıcaklıkta çalışır. Bu yüzden sıcak hizmetlerde ya yüksek sıcaklık sınıfı neodyum ya da samaryum-kobalt kullanılır; samaryum-kobalt daha zayıf olduğu için aynı torku vermek üzere kaplin büyür ve maliyet artar. “Sıcak versiyonun neden bu kadar pahalı olduğu” sorusunun cevabı çoğunlukla budur.

Bir uyarı: mıknatısın gördüğü sıcaklık, hattın sıcaklığından yüksektir. Girdap akımı ve sürtünme kayıpları ayırma kabındaki sıvıyı ısıtır; iç rotor bu ısınmış sıvının içindedir. Sınıra yakın çalışılacaksa üreticiden sıvı sıcaklığı değil, mıknatıs sıcaklığı teyidi istenmelidir. Yüksek sıcaklık ve yüksek basınç gerektiren hizmetler için metalik gövdeli GPCA / GPTA serisi gibi ayrı bir ürün ailesi vardır; termoplastik gövdeli bir modeli sıcaklık sınırının üzerine zorlamak çözüm değildir.

Demir parçacıklar: manyetik pompanın sessiz düşmanı

Manyetik pompanın en az bilinen zaafı, adının içinde saklıdır. İç rotor güçlü bir mıknatıstır ve sıvıdaki demir/paslanmaz parçacıkları kendine çeker. Pas kabuğu, kaynak cürufu, torna talaşı, tank dibinden kalkan tortu — hepsi rotorla ayırma kabı arasındaki dar boşlukta birikir. Bu boşluk milimetre mertebesindedir; birikinti orada sürtünme, aşınma ve nihayetinde kabın delinmesine kadar giden bir hasar zinciri başlatır.

Sorun iki noktada büyür:

Yeni tesisatın ilk devreye alınması. Boru imalatından kalan talaş ve cüruf, ilk çalıştırmada pompaya gelir. Manyetik pompanın en riskli anı burasıdır.
Tank dibi çekme ve katı çözme işleri. Toz hâlindeki hammadde içinde eser miktarda demir bulunması, zamanla ciddi birikim yapar.

Alınacak önlemler basit ve ucuzdur: hattı devreye almadan önce yıkayın (flushing), emişe uygun gözenekli bir süzgeç koyun ve mümkünse süzgeci temizlenebilir tutun. Standart bir Y süzgeç yalnızca boyuta göre ayırdığı için mikron ölçekli demir tozunu tutmaz; bu riskin yüksek olduğu hatlarda emiş tarafına mıknatıslı tutucu eklenmesi doğru çözümdür. Aşındırıcı katı içeren sıvılarda ise manyetik pompa zaten doğru seçim değildir — bu durumda havalı diyaframlı pompaya bakılmalıdır.

Termoplastik mi, metalik mi?

Manyetik pompalar iki ana gövde ailesinde sunulur ve seçim kimyasal ile çalışma şartlarına göre yapılır.

Termoplastik (PP / PVDF): Asit, baz ve tuz çözeltilerinde metale üstündür. Yüzey kaplama değil, kütlesel malzeme olduğu için korozyon “delip geçmez”. Sıcaklık ve basınç sınırları daha düşüktür. GPM Caster M föyünde PVDF için sıcaklık aralığı −10 … +90 °C, sistem basıncı 4 bar, kapasite 50 Hz’de 30 m³/saat ve basma yüksekliği 50 Hz’de 25 m olarak verilir.
Metalik (316, Alloy 20, Hastelloy): Yüksek sıcaklık, yüksek basınç ve çözücüler için. Sıcak yağ, ısı transfer akışkanı ve yüksek sıcaklıklı prosesler bu ailenin alanıdır. Ayrıca çözücülerde termoplastiğin şişme (swelling) riski bulunduğundan tercih sebebidir.

Karar verirken sık yapılan hata, yalnızca gövdeye bakmaktır. Sıvıyla temas eden dört ayrı malzeme vardır ve hepsi ayrı ayrı uyumlu olmalıdır: gövde, ayırma kabı, yatak (SiC / karbon) ve statik contalar (PTFE, FKM, EPDM). Bunlardan biri uyumsuzsa pompa sızdırmaz olmaktan çıkmaz — ama ömrü kısalır. Sıvınıza göre malzeme eşleştirmesi için kimyasal uyumluluk rehberimize ve kimyasal uyumluluk tablosuna bakabilirsiniz.

Manyetik kaplinli mi, kanister motorlu (canned motor) mu?

Salmastrasız pompaların iki ailesi vardır ve teklif karşılaştırırken ikisi sık sık yan yana gelir. Manyetik kaplinli pompada (MDP) standart bir elektrik motoru ve ayrı bir kaplin bulunur. Kanister motorlu pompada (CMP) ise motorun rotoru doğrudan çarka bağlıdır ve motor stator sargısı da kapalı bir kılıfın içindedir — motor ve pompa tek gövdedir.

	Manyetik kaplinli (MDP)	Kanister motorlu (CMP)
Motor	Standart motor — istenen marka/verim sınıfı seçilebilir	Pompaya özel motor; ayrı temin edilemez
Onarım	Sahada yapılabilir	Genellikle üreticiye/yetkili atölyeye gider
Yer ve gürültü	Daha uzun, fan ve kaplin sesi var	Kompakt ve sessiz
Yedek parça	Yaygın	Sınırlı
İlk yatırım	Genelde daha düşük	Genelde daha yüksek

Pratik ayrım şudur: bakımı kendi ekibiyle yapmak isteyen ve motor tarafında esneklik arayan tesisler manyetik kaplinliyi, yer darlığı, gürültü sınırı ve azami muhafaza güvenliğinin öne çıktığı kritik hizmetler ise kanister motorluyu tercih eder. Her iki tip de aynı standartların (ISO 15783, API 685) kapsamındadır.

Standartlar ne anlatır?

Manyetik pompa föylerinde sık geçen standartların pratik karşılığı şudur:

ISO 2858 / DIN 24256: Uçtan emişli santrifüj pompaların boyutsal standardıdır (bağlantı ölçüleri, ayak delikleri, çalışma noktaları; 16 bar sınıfı). Anlamı: farklı üreticilerin aynı boy pompaları tesisatı değiştirmeden birbirinin yerine takılabilir.
ISO 5199: Aynı pompaların teknik/dayanım şartnamesidir; mil sehimi, yatak ömrü, titreşim gibi güvenilirlik kriterlerini tanımlar. Kimya ve petrokimya sanayisinde yaygın olarak aranır.
ISO 15783: Doğrudan salmastrasız pompaların standardıdır — hem manyetik kaplinli hem kanister motorlu tipleri kapsar. Kimya, su arıtma ve petrokimya uygulamaları için kurulum, bakım ve işletme güvenliğine dair tasarım şartlarını ve alıcı ile üretici arasında mutabık kalınacak kalemleri tanımlar. Bir manyetik pompa şartnamesi yazıyorsanız başvurulacak asıl belge budur.
API 685: Petrol, petrokimya ve gaz sanayisi için salmastrasız santrifüj pompa standardıdır; en ağır hizmet sınıfıdır. 3. baskısı (2022) ikincil muhafaza (secondary containment) tanımlarını ve bunun nasıl sağlanacağını netleştirmiştir: ayırma kabının delinmesi hâlinde sıvıyı tutacak ikinci bir bariyer ve buna eşlik eden enstrümantasyon. Kritik ve tehlikeli hizmetlerde aranan budur.

ISO 5199 / ISO 2858 / DIN 24256 / API 685 kapsamındaki santrifüj modeller de dahil olmak üzere seçenekleri manyetik pompalar kategorimizde inceleyebilirsiniz.

ATEX ve patlayıcı ortam

Yanıcı çözücü, alkol veya yakıt taşıyan hatlarda pompa çoğu zaman patlayıcı ortam sınıfındaki bir bölgede çalışır. Avrupa Birliği’nde bu ekipmanlar 2014/34/AB (ATEX) direktifi kapsamındadır; Türkiye’de karşılığı, aynı direktifle uyumlaştırılmış “Muhtemel Patlayıcı Ortamda Kullanılan Teçhizat ve Koruyucu Sistemler ile İlgili Yönetmelik”tir.

Uygulamada üç şeye bakılır:

Bölge (zone): Gaz ve buhar için Bölge 0 (sürekli), 1 (ara sıra), 2 (nadir ve kısa süreli). Ekipmanın kategorisi bölgeye uygun olmalıdır.
Gaz grubu: IIA (propan), IIB (etilen), IIC (hidrojen, asetilen — en zorlayıcı). IIC işaretli ekipman IIB ve IIA’da da kullanılabilir; tersi geçerli değildir.
Sıcaklık sınıfı: Ekipmanın azami yüzey sıcaklığı, ortamdaki gazın tutuşma sıcaklığının altında kalmalıdır. Sınıflar T1 = 450 °C, T2 = 300 °C, T3 = 200 °C, T4 = 135 °C, T5 = 100 °C, T6 = 85 °C.

Manyetik pompada sıcaklık sınıfı özellikle önemlidir, çünkü girdap akımı ve sürtünme kayıpları ayırma kabını ısıtır; kuru çalışma ya da kutup kaçırma hâlinde bu ısınma çok hızlı olur. Bu yüzden ATEX kapsamındaki bir manyetik pompada kuru çalışma ve kutup kaçırma koruması tercihe bırakılan bir aksesuar değil, güvenlik gereğidir. Motorun ATEX sertifikası tek başına yeterli sayılmaz; pompa tarafının da işaretli olması gerekir.

Manyetik pompa çeşitleri

Manyetik kaplin yalnız santrifüj pompalara özgü değildir; farklı hidrolik tiplerle birleştirilir:

Santrifüj: Yüksek debi, düşük–orta basma yüksekliği. Genel kimyasal transferin varsayılan seçimi.
Rejeneratif türbin: Düşük debi + yüksek basma yüksekliği. Kaynama noktasına yakın, düşük viskoziteli sıvılarda (sıvılaştırılmış gaz, çözücü) tercih edilir; aynı işi santrifüjle yapmak çok daha büyük bir pompa gerektirir.
Dişli (manyetik tahrikli): Viskoz sıvılarda hacimsel ve sızdırmaz çözüm. Bu konuda viskoz sıvı transferi rehberimize bakabilirsiniz.
Paletli (volumetrik): Sabit debi gereken, düşük viskoziteli hizmetler.

Nerede manyetik pompa, nerede salmastralı?

Durum	Öneri
Toksik, yanıcı, uçucu (VOC) veya kanserojen sıvı	Manyetik — sızıntı yolu yok
Değerli/pahalı ürün (kayıp maliyetli)	Manyetik
ATEX bölgesi, kaçak emisyon sınırı	Manyetik
Salmastra bakımı sık ve pahalı	Manyetik — toplam sahip olma maliyeti düşer
Aşındırıcı katı içeren çamur	Salmastralı veya diyaframlı — katı, manyetik pompanın yataklarını aşındırır
Sık kuru kalma riski olan hat	Salmastralı veya diyaframlı; manyetik seçilecekse koruma şart
Debinin sık ve geniş aralıkta değiştiği hat	Manyetik seçilecekse asgari debi güvenceye alınmalı (by-pass / frekans konvertörü)
Çok yüksek viskozite	Hacimsel pompa (dişli/mono)

Manyetik pompanın ilk yatırımı salmastralıya göre yüksektir. Karşılığında salmastra yenileme, duruş, ürün kaybı ve sızıntı temizliği kalemleri ortadan kalkar; sızıntının kabul edilemez olduğu hizmetlerde bu fark kısa sürede kapanır. Karşılaştırmayı yaparken salmastranın yalnız parça bedelini değil, değişim sırasındaki üretim duruşunu ve yardımcı sistem (bariyer sıvısı, sızdırmazlık planı) maliyetini de hesaba katmak gerekir.

Belirtiden sebebe: hızlı arıza teşhisi

Sahada karşılaşılan belirtilerin çoğu, yukarıdaki dört kavramdan birine çıkar:

Belirti	Olası sebep	İlk kontrol
Motor dönüyor, debi yok; pompadan uğultu geliyor	Kutup kaçırma	Sıvı yoğunluğu/viskozitesi, çarkta sıkışma, motor akımı
Devreye alırken bir “kopma” sesi, sonra debi kaybı	Soğuk sıvıda kalkış torku aşımı	Sıvının kalkış sıcaklığındaki viskozitesi
Ayırma kabı aşırı ısınıyor	Düşük debide çalışma veya iç sirkülasyonun tıkanması	Asgari debi, süzgeç, by-pass hattı
Çalışma sırasında ani sertleşme/kilitlenme	Yatak (SiC) kırılması	Kuru çalışma geçmişi, seviye şalteri
Zamanla artan titreşim ve ses	Yatak aşınması veya rotor boşluğunda birikinti	Katı madde, demir parçacık, süzgeç durumu
Pompa eskisi kadar basmıyor, sık kutup kaçırıyor	Mıknatısta kalıcı güç kaybı	Geçmiş aşırı ısınma olayları, sıvı sıcaklığı
Aralıklı debi, çıtırtı sesi	Kavitasyon	NPSH hesabı, emiş süzgeci, tank seviyesi

Bu tablo bir ilk eleme aracıdır; kesin teşhis için pompanın sökülüp yatak ve ayırma kabı yüzeylerinin görsel muayenesi gerekir. Yatak yüzeyindeki koyu renk ve çatlaklar kuru çalışmayı, kabın iç yüzeyindeki çizikler birikinti veya rotor temasını gösterir.

Seçim kontrol listesi

Sıvının adı, derişimi, çalışma sıcaklığı ve özgül ağırlığı (tork sınırı için kritik).
Viskozite — en düşük ortam sıcaklığındaki değeriyle birlikte (devreye alma anı en riskli andır).
Katı madde var mı? Aşındırıcı katı veya demir parçacık riski varsa manyetik pompa doğru seçim olmayabilir.
Çalışma noktası (debi + basma yüksekliği), sistem basıncı ve asgari sürekli debi.
Sıvıyla temas eden dört malzeme: gövde, ayırma kabı, yatak, contalar. Metalik kap seçilecekse ısınma payı.
Mıknatıs sıcaklık sınıfı — sıcak hatlarda üreticiden teyit alın.
Kuru çalışma ve kutup kaçırma koruması (seviye şalteri + güç izleme; ATEX bölgesinde zorunlu sayın).
Emiş hattı NPSH hesabı ve dolum (priming) düzeni.
Devreye alma planı: hat yıkaması, süzgeç, ilk çalıştırmada gözetim.

Sık sorulan sorular

Manyetik kaplinli pompa kuru çalışabilir mi?

Hayır. Yataklar basılan sıvıyla yağlandığı için kuru çalışma saniyeler içinde hasar üretir. Kuru çalışmaya bir miktar tolerans gösteren yatak malzemeleri (karbon-grafit) vardır, ancak bunlar da bir çözüm değil, gecikme sağlar. Kuru kalma riski yüksek hatlarda ya seviye korumasıyla çalışılmalı ya da havalı diyaframlı pompa gibi kuru çalışabilen bir tip seçilmelidir.

Manyetik pompa kendinden emişli midir?

Standart santrifüj manyetik pompalar kendinden emişli değildir; devreye almadan önce sıvıyla doldurulmaları gerekir. Emiş kaldırma gereken hatlarda ya pompa sıvı seviyesinin altına yerleştirilir ya da kendinden emişli bir tip değerlendirilir.

Manyetik pompa neden salmastralıdan pahalı?

Maliyetin büyük kısmı kalıcı mıknatıslardan ve ayırma kabının imalatından gelir. Buna karşılık salmastra yenileme, bariyer sıvısı sistemi, duruş ve sızıntı kaynaklı ürün kaybı kalemleri ortadan kalkar. Sızıntının kabul edilemez olduğu hizmetlerde fark, ilk birkaç salmastra değişiminde kapanır.

Manyetik pompa katı madde basabilir mi?

Çok sınırlı ölçüde. Yumuşak ve düşük derişimli katılar bazı modellerde kabul edilir; aşındırıcı katılar ve özellikle demir içeren parçacıklar kabul edilmez. Demir parçacıklar mıknatısa yapışır ve rotor boşluğunda birikir.

Ayırma kabı delinirse ne olur?

Sıvı dış rotor bölgesine geçer. Standart bir pompada bu bir sızıntı demektir; bu yüzden API 685 kapsamındaki kritik hizmetlerde ikincil muhafaza ve sızıntı algılama enstrümantasyonu istenir. Tehlikeli sıvılarda bu özelliğin şartnameye yazılması gerekir.

Frekans konvertörüyle çalıştırılabilir mi?

Evet ve genellikle faydalıdır — yumuşak kalkış, kutup kaçırma riskini azaltır. Ancak devir düşürüldüğünde debi de düşer; asgari sürekli debinin altına inilmemesi gerekir. Alt sınırın üreticiden teyit edilmesi doğru olur.

Termoplastik ve metalik gövdeli manyetik kaplinli pompa seçeneklerini manyetik pompalar kategorimizde inceleyebilir; sıvınızın adını, sıcaklığını, yoğunluğunu ve çalışma noktasını paylaşarak bize ulaşabilirsiniz — uygun gövde, yatak ve koruma seçenekleriyle birlikte model önerisi hazırlayalım.

Manyetik Kaplinli Pompa: Sızdırmaz Transferin Mühendisliği ve Doğru Seçim